(ĐHVH) - “Trở về ngôi nhà Việt” là chủ đề của đêm thơ tối qua (16/12/2010) do Khoa Sáng tác và Lý luận-Phê bình Văn học (Trường Đại học Văn hóa Hà Nội) tổ chức. Trong cái rét của một đợt không khí lạnh mới tràn xuống Hà Nội, mọi người dường như muốn xích lại gần nhau hơn. Một phần vì thế chăng, nhưng có lẽ phần lớn hơn đây là một đêm thơ đặc biệt khiến cho hội trường chật kín người yêu thơ tham dự. Đêm thơ về nhà thơ Bruce Weigl với tập thơ song ngữ Việt – Anh “Sau mưa thôi nã đạn” của ông vừa ra mắt bạn đọc.

PGS.TS Nguyễn Văn Cương tặng hoa nhà thơ Mỹ - Bruce Weigl

Đến dự đêm giao lưu có PGS.TS Nguyễn Văn Cương – Hiệu trưởng Nhà trường, các lãnh đạo Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, rất nhiều nhà văn, nhà thơ Việt Nam nổi tiếng như: Hoàng Ngọc Hiến, Hữu Thỉnh, Trần Đăng Khoa, Bằng Việt, Nguyễn Quang Thiều, Thúy Toàn, Phạm Hồ Thu,… Các nhà văn, nhà thơ Mỹ là Bruce Weigl, Larry Heinermann, Jennifer Fossenbell cùng đông đảo sinh viên và các bạn yêu văn chương ở thủ đô. Hai nhân vật chính của đêm thơ này là nhà thơ Bruce Weigl và dịch giả Nguyễn Phan Quế Mai.

Giáo sư Bruce Weigl sinh ngày 27-1-1949 tại Lorain, Ohio, Mỹ. Sau tập thơ đầu tay, Một mối tính, được xuất bản vào năm 1979, ông hiện là tác giả của 13 tập thơ riêng, với tập thơ mới nhất Đầy những điều vô nghĩa sẽ ra mắt vào năm 2011. Ông còn là tác giả của quyển hồi ký mang tên Vòng tròn của Hạnh. Giáo sư Bruce Weigl nguyên là Chủ tịch Chương trình Viết văn Quốc gia, Chủ tịch Hội đồng thẩm định Thơ của giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ. Ông đã nhận được nhiều giải thưởng văn học bao gồm giải thưởng nhà thơ xuất sắc của Viên Thi ca Mỹ, Giải thưởng Thơ Paterson, Giải thưởng của Quỹ Phát triển Nghệ thuật Quốc gia và Quỹ Yaddo. Ông cũng đã hai lần nhận được giải thưởng Pushcart. Vào năm 2006, giáo sư Bruce Weigl là nhà thơ duy nhất vinh dự nhận được Giải thưởng Văn học Lannan về những đóng góp xuất sắc cho sự phát triển văn học. Vào năm 1988, tập thơ “Bài hát bom Na-pan” viết về chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam của ông được đề cử cho giải thưởng Pulitzer.

Nhà thơ Hữu Thỉnh, chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam

trong buổi giao lưu

Được biết, người dịch thành công nhất tập thơ Sau mưa thôi nã đạn là nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai. Chị sinh ngày 12-8-1973 tại Ninh Bình. Là tác giả của hai tập thơ riêng và năm tập thơ dịch, nữ nhà thơ này cũng vừa đạt Giải Nhất cuộc thi “Thơ về Hà Nội” 2008-2010, Giải thưởng Thơ của Hội Nhà văn Hà Nội cho tập thơ Cởi gió của chị.

Trong lời phát biểu khai mạc, nhà văn Văn Giá – Chủ nhiệm Khoa ST&LLPBVH đánh giá nhà thơ Bruce Weigl là một nhà thơ sáng giá của Mỹ. Ông cũng là một cựu chiến binh đã từng tham chiến tại Việt Nam, nhưng có tấm lòng yêu quê hương Việt Nam. Trong những năm tháng qua, nhà thơ Bruce Weigl đã cống hiến không mệt mỏi trong việc hàn gắn vết thương chiến tranh.

Sau đó là phần giới thiệu tập thơ “Sau mưa thôi nã đạn” của nhà thơ Bruce Weigl. Vâng, sau mưa thôi nã đạn để con người được trở về với ngôi nhà của mình, với tình thương và lòng nhân ái. Nhà thơ Bruce Weigl xúc động chia sẻ với mọi người: Mỗi lần tôi sang Việt Nam là mỗi lần được trở về ngôi nhà Việt thân yêu của mình. Tôi muốn nói lời xin lỗi và cảm ơn các bạn rất nhiều.

Nhà thơ Hữu Thỉnh do bận công tác nên đến muộn. Nhưng vừa đến ông đã “bị” MC mời lên diễn đàn ngay. Ông cho biết: “Cách đây chừng 20 năm tôi đã gặp Bruce Weigl, khi đó tôi mới chỉ biết đến anh là một cựu chiến binh Mỹ mang đầy tâm trạng của sự hối hận, xót xa. Nhưng rồi sau này qua những bài thơ của anh, tôi cảm nhận được đây là tiếng thơ từ bóng tối của chiến tranh đến lòng nhân ái, từ bên kia của cuộc chiến tranh sang bên này của lẽ phải và tình thương.”

Nhà thơ Trần Đăng Khoa thì nhận xét về thơ Bruce Weigl như sau: “Ở đất nước Việt Nam coi thi ca như cái đẹp cho nên người dân chúng tôi gọi là nàng thơ. Thơ ca là sứ giả của hòa bình. Thơ Bruce Weigl giản dị, trong sáng và dễ hiểu, bởi lối tư duy mạch lạc và khúc triết. Nhưng đằng sau những con chữ giản dị kia là một tâm hồn nhạy cảm cùng những chiêm nghiệm rất sâu sắc về lẽ đời và thế cuộc. Anh đã viết bằng sự ám ảnh. Đọc Bruce Weigl, ta chập chờn trong cơn mê sảng, lại sống lại những khoảnh khắc hào hùng và đau thương.”

Đêm thơ trở nên ấm áp gần gũi hơn khi các nhà thơ giao lưu với bạn đọc, bạn viết. Cựu chiến binh Trần Như Đắc, Đại tá, đã từng chiến đấu tại Quảng Trị. Từ Việt Trì ông đã xuống Hà Nội từ sáng sớm để chờ tham dự đêm thơ. Ông là người đã tham gia quân ngũ suốt 35 năm, và hôm nay ông đem đến tặng nhà thơ Bruce Weigl một món quà thật giản dị nhưng đầy ý nghĩa, hai chiếc lá rừng hình trái tim và một bài thơ mới.

Nhà thơ Bruce Weigl ký tặng sách thơ

Xúc động trước tình cảm của các bạn Việt Nam, nhà thơ Bruce Weigl bày tỏ: “Sau khi tôi trở về từ chiến tranh Việt Nam, 20 năm trời tôi mất ăn mất ngủ. Và lần đầu tiên đến Việt Nam, tôi thấy một đám trẻ đang vui đùa trên đường phố, đêm đó tôi đã ngủ ngon. Nhưng trong đêm thơ hôm nay, tôi không muốn nói về nỗi khổ của mình, bởi nỗi đau của tôi là quá nhỏ bé so với những hậu quả thật nặng nề mà người dân Việt Nam phải gánh chịu.”

Buổi giao lưu kéo dài đến 22h30’ mới kết thúc, nhưng các bạn văn đến từ Mỹ vẫn chưa rời tay những người bạn Việt Nam. Sống trong đời sống cần có một tấm lòng… Lời bài hát vang lên làm rung động trái tim những người biết thổn thức cho cái đẹp, vì cái đẹp.

Thơ ca là vậy đó, tình yêu và lòng nhân ái chính là con đường của cái đẹp. Tôi mượn cách nói của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều để kết thúc bài viết này, rằng: “Thơ ca không làm ra lúa gạo, nhưng thơ ca dạy con người ta biết yêu quý những người gieo trồng…”

Bài: Khúc Hồng Thiện - VVND

Ảnh: Tiến Cường - VVND

Admin3