(TP) - Bức tranh chuyển thể lại bức ảnh chân dung Bác Hồ đang làm việc tại Phủ Chủ tịch năm 1957 với kích thước 1,5m x 2,5m - hoàn toàn làm bằng chất liệu lá tự nhiên.

Tác phẩm được ghi nhận là bức tranh lá về Bác Hồ lớn nhất Việt Nam từ trước tới nay. Song ít ai biết rằng, tác giả của nó lại là chàng sinh viên đang học năm thứ hai đại học.

Từ “cái duyên lạ lùng” với tranh lá

Từ khi mới lên 5 tuổi, Lê Đắc Trung đã có hứng thú đặc biệt với cây bút chì và những mảng màu. Các thể loại tranh sơn dầu, sơn mài, tranh đá quý, Trung đều tìm hiểu kỹ và đều đã làm thử. Nhưng dòng tranh lá cuối cùng đã hút hồn anh.

Lê Đắc Trung, hiện học năm thứ hai khoa Kiến trúc, ĐH Dân lập Đông Đô, nói về “kỳ duyên” của mình với tranh lá một cách hào hứng: “Ba năm trước, tình cờ mình tìm đến một cơ sở tranh lá mới xuất hiện ở Hà Nội.

Thoạt đầu, mình thấy hoài nghi về cách thức làm này bởi nguyên liệu dùng làm tranh hoàn toàn từ những chiếc lá đơn sơ mỏng mảnh. Ngắm những bức tranh hoàn chỉnh, mình cứ nghĩ làm tranh lá chỉ đơn thuần là cắt dán... Nhưng sau khi tận mắt chứng kiến công đoạn tỉ mỉ làm tranh thì mình thực sự bị thuyết phục...

Mình bắt đầu học cách sơ chế lá, cách phối màu... rồi đánh liều làm thử vài bức, càng làm lại càng mê không tài nào dứt ra nổi”.

Trung cho hay, điều khiến anh tâm đắc nhất ở tranh lá là chất liệu. Chất liệu tự nhiên song lại tạo nên hiệu ứng thẩm mĩ bất ngờ. Những chiếc lá ngoài thiên nhiên, khô rụng được lượm nhặt ghép thành tranh tựa như đã hoàn thành một vòng luân hồi, đã hồi sinh bằng chính vẻ đẹp thô mộc của nó. Tự bản thân chiếc lá với khí chất tự nhiên mang lại cho những bức tranh một cái hồn vừa quen vừa lạ...

Thứ nữa, màu sắc sống động của lá tạo nên nét sinh động hiếm có cho mỗi bức tranh. Có khoảng trên dưới mười loại lá khác nhau được người họa sĩ sử dụng để làm tranh lá, nhưng số lượng các sắc màu được tạo ra từ mười loại lá ấy lại tăng theo cấp số nhân, tùy thuộc vào khả năng xử lý và dụng ý nghệ thuật của mỗi tác giả.

Đến bức tranh lá về Bác Hồ lớn nhất Việt Nam

Ý tưởng làm một bức tranh lá về Bác được Trung ấp ủ từ khá lâu, song mãi đến gần đây anh mới có cơ hội thực hiện. Trung tâm sự: “Chưa là họa sĩ thực thụ nhưng với tư cách người đam mê tranh lá, tâm huyết với tranh lá, mình muốn làm một tác phẩm nào đó thật ấn tượng để tưởng nhớ về Người”.

Ý tưởng này của Trung đã được các đồng nghiệp trong xưởng tranh lá Việt, nhiệt liệt ủng hộ. Để có đủ nguyên liệu làm bức tranh lớn như vậy, họ phải lặn lội khắp các khu rừng để tìm những loại lá phù hợp. Những chiếc lá được chọn là những chiếc mới rụng, còn nguyên vẹn và chưa phân hủy. Chúng trải qua quá trình sơ chế cùng một số loại hóa chất để giữ độ bền dai. Tiếp đến là công đoạn phơi nắng trước khi đem là phẳng để ghép.

Suốt hai tuần ròng rã, chàng sinh viên dồn tâm huyết cho bức tranh về Bác. “Hầu như đêm nào cũng thức trắng, nhiều nhất chỉ chợp mắt vài tiếng đồng hồ khi trời đã tờ mờ sáng. Hôm sau lại lao vào làm, chẳng biết sớm tối là gì” - Trung nhớ lại.

Cái khó là họa sĩ phóng tác phải làm sao cho bức tranh toát tên được cái hồn, cái thần thái khí chất riêng của Hồ Chủ tịch. Để chuyển tải phần nào những thông điệp ấy, Lê Đắc Trung đã dành thời gian dài nghiền ngẫm những câu chuyện kể, xem các bộ phim tư liệu, ảnh tư liệu về Bác qua từng thời kỳ. Anh chia sẻ: “Tìm hiểu về con người Hồ Chí Minh, mới càng thấy xúc động và thiêng thiêng biết bao khi được làm một bức tranh về  Bác”!

Trung chỉ cho tôi những đường gân lá tỉ mỉ, những vệt màu nhỏ chêm phối tinh vi và nói: “Tất cả các công đoạn làm bức tranh mình đều hết sức cẩn trọng, chỉ cần sai một li là bao công sức sẽ đổ xuống biển xuống sông. Đặc biệt, việc tạo hình gương mặt Bác thực sự là một thử thách: Đôi mắt, chòm râu, vầng trán, mái tóc... từng chi tiết dù là nhỏ nhất phải được chăm chút kỹ lưỡng...”!

Trong hội chợ EXPO 2008 vừa qua, gian hàng tranh lá Việt nơi trưng bày bức tranh Bác Hồ của Trung lúc nào cũng chật kín người. Khách tham quan không khỏi trầm trồ trước vẻ đẹp tiềm ẩn từ những chiếc lá khô được tái hiện qua bàn tay tài hoa của người nghệ sĩ trẻ này.

Tác phẩm được ghi nhận là Bức tranh lá về Bác Hồ lớn nhất Việt Nam từ trước đến nay; đồng thời là điểm nhấn ấn tượng đánh dấu sự phát triển của nghệ thuật tranh lá.

Âm thầm, cần mẫn, Lê Đắc Trung cùng những họa sĩ tranh lá Việt vẫn miệt mài hàng ngày hàng giờ thổi hồn vào từng chiếc lá, đưa vẻ đẹp tự nhiên kết tinh trong mỗi bức tranh. Anh không giấu niềm tin tưởng ở một tương lai không xa, tranh lá sẽ được công chúng biết tới rộng rãi hơn, khẳng định được vị trí, thương hiệu riêng trong làng mĩ thuật.

Phạm Huệ