Tại Hội nghị Hiệu trưởng các Trường ĐH- CĐ toàn quốc vừa qua, một lần nữa yêu cầu này lại được đặt ra một cách bức thiết.

Thực hiện chủ trương của Bộ GD&ĐT: các trường chủ động đề xuất phương án tuyển sinh, nếu kịp thời gian có thể tiến hành ngay trong năm nay, cho đến thời điểm này, nhiều trường khối VHNT đã chủ động xây dựng phương án tuyển sinh phù hợp với các tiêu chí đào tạo của mình.

PGS.TS.NGƯT Nguyễn Văn Cương (ảnh), Hiệu trưởng Trường ĐH Văn hoá Hà Nội đã có cuộc trao đổi với PV Báo Văn Hoá xung quanh nội dung này. 

Từ đặc thù một địa chỉ đào tạo những tài năng VHNT, xin ông chia sẻ về sự cần thiết phải có phương án tuyển sinh riêng đối với các trường VHNT trong bối cảnh hiện nay?

Đại học Văn hoá Hà Nội đã sẵn sàng và chỉ chờ quyết định chính thức của Bộ GD&ĐT. Chúng tôi dự kiến sẽ trình phương án tuyển đặc cách và thi tuyển sinh riêng

- PGS.TS.NGƯT Nguyễn Văn Cương: Trường Đại học Văn hoá Hà Nội là đơn vị đào tạo có quy mô lớn nhất so với các trường trực thuộc Bộ VHTTDL.

Trong số 9 ngành đào tạo ở bậc Đại học có 3 ngành đang áp dụng các hình thức tuyển sinh năng khiếu là Quản lý Văn hoá, Văn hoá các dân tộc thiểu số và Sáng tác & Lý luận Phê bình Văn học.

Tính đặc thù của những ngành đào tạo này chi phối đến cả quy trình đào tạo, trong đó khâu đầu tiên vô cùng quan trọng là tuyển sinh.

Nếu tuyển sinh được thực hiện tốt thì các trường có thể tự tin đã đạt được 50% chất lượng đào tạo. Trước đây, các trường VHNT đã chủ động trong việc tự tuyển sinh, tự ra đề, nhiều trường tự tìm về các địa phương để tuyển chọn các em có năng khiếu.

Sau khi thực hiện chủ trương tuyển sinh 3 chung, đối với những ngành đào tạo đặc thù khối VHNT, việc tìm kiếm những năng khiếu đã bị hạn chế. Số lượng thí sinh giảm do các em không có nhiều cơ hội chọn lựa.

Thí sinh thi các khối thi khác có thể dễ dàng sử dụng kết quả thi 3 chung để đăng ký xét tuyển ở nhiều trường, nhưng do đặc thù của các nội dung thi, thí sinh thi nghệ thuật ít được tiếp cận với cơ hội này. Khi đã ít cơ hội được dùng kết quả dự thi xét nguyện vọng 2, 3, các thí sinh sẽ ít thi vào các trường nghệ thuật, chất lượng nguồn tuyển cũng vì thế bị ảnh hưởng.

Mặt khác, cũng do tính chất đặc thù của việc tuyển năng khiếu, thời gian tổ chức thi thường kéo dài, điểm thi môn văn hoá cơ bản chỉ chiếm một tỉ lệ nhỏ do môn năng khiếu thường được nhân hệ số cao nên thực tế, việc sử dụng kết quả thi 3 chung với những ngành học này không thực sự phát huy hiệu quả.

Những năm gần đây, Bộ GD&ĐT đã đặc biệt quan tâm tới việc giao quyền tự chủ cho các trường khối VHNT để góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. Đây chính là khâu đột phá, giúp các trường được thuận lợi hơn trong việc tổ chức tuyển sinh và đào tạo.

Từ đặc thù các ngành đào tạo năng khiếu của trường, những vấn đề cụ thể được đặt ra là gì, thưa ông?

Về phương án tuyển sinh riêng, nhà trường sẽ tự chủ trong việc ra đề thi môn văn. Dự kiến sẽ đề nghị thi riêng sau tuyển sinh 3 chung khoảng ba ngày nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các thí sinh ở xa sau các đợt thi chung có thể ở lại để thi luôn. Chúng tôi cũng dự kiến sẽ xin tuyển một đợt nữa vào tháng 10...

- Trước đây, Đại học Văn hoá Hà Nội thường có khoảng 10 ngàn hồ sơ dự tuyển, mỗi đợt tuyển sinh năng khiếu cũng kéo dài 4-5 ngày. Nhưng khoảng vài năm gần đây, việc tuyển sinh năng khiếu chỉ 2 -3 ngày là hết, có năm chỉ diễn ra vẻn vẹn một ngày.

Đáng lo hơn thực tế giảm số lượng thí sinh là sự đi xuống về chất lượng, năng khiếu thực sự của thí sinh. Hiện nay, nhiều em có năng khiếu lại tìm con đường khác và chỉ lựa chọn các trường VHNT như cơ hội thứ hai.

Năm 2010, lần đầu tiên trường Đại học Văn hoá Hà Nội tổ chức bình chọn 10 sự kiện tiêu biểu thì bên cạnh 9 sự kiện vui, có một sự kiện thực sự đáng buồn là số lượng thí sinh giảm một nửa.

Nhà trường đã nghiêm túc nhìn lại toàn bộ quy trình tuyển sinh cũng như nguyên nhân khiến lượng thí sinh giảm nhiều đến vậy. Sau quá trình quan sát và chấm thi, điều khiến chúng tôi lo nhất là số thí sinh đủ điều kiện để vào học các môn năng khiếu đã giảm hẳn. Cho nên, tôi cho rằng, áp dụng phương án tuyển sinh đặc thù là một nhu cầu thực sự cấp bách của khối các trường VHNT.

Một số hoạt động của Trường Đại học Văn hoá Hà Nội Ảnh: An Nguyễn

Nhà trường đã chủ động xây dựng phương án tuyển sinh năng khiếu cho các ngành đào tạo đặc thù như thế nào, thưa ông?

- Có thể nói hiện Đại học Văn hoá Hà Nội đã sẵn sàng và chỉ chờ quyết định chính thức của Bộ GD&ĐT. Chúng tôi dự kiến sẽ trình phương án tuyển đặc cách và thi tuyển sinh riêng. Tuyển đặc cách áp dụng với các thí sinh lọt vào vòng chung kết các cuộc thi năng khiếu nghệ thuật cấp tỉnh, thành phố, trung ương và thí sinh tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc của các trường cao đẳng, trung học VHNT trên phạm vi cả nước...

Về phương án tuyển sinh riêng, nhà trường sẽ tự chủ trong việc ra đề thi môn văn. Dự kiến sẽ đề nghị thi riêng sau tuyển sinh 3 chung khoảng ba ngày nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các thí sinh ở xa sau các đợt thi chung có thể ở lại để thi luôn. Chúng tôi cũng dự kiến sẽ xin tuyển một đợt nữa vào tháng 10, sau khi các em đã trải qua hết các kỳ thi đại học nhằm tạo thêm một cơ hội để các em có thể vào trường. 

Thưa ông, việc tổ chức thi riêng, thi thêm đợt có ảnh hưởng đến chất lượng tuyển sinh hay không?

Không vin vào hai chữ "đặc thù"  Tự chủ cũng đồng thời phải tăng thêm trách nhiệm, tuân thủ quy định chung cũng như Quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT. Không thể cứ vin vào hai chữ “đặc thù”, rất có thể bị lạm dụng. Chúng tôi ý thức rõ được việc cần phải có một phương án vừa đủ rộng rãi, vừa đủ nguyên tắc để có thể tuyển được những tài năng thực sự, tránh những tiêu cực. (Ông Nguyễn Văn Cương) học Mỹ thuật Huế.

- Tôi cho rằng sẽ không bị ảnh hưởng, thậm chí sẽ tốt hơn khi các thí sinh không đủ điều kiện vào các trường khác sẽ có thêm thời gian, cơ hội xác định năng khiếu của mình để có lựa chọn phù hợp.

Mặt khác, căn cứ đầu tiên để tuyển sinh là chất lượng chuyên môn, thứ 2 là phải có một đề án và cơ chế tuyển sinh thật chặt chẽ, tránh gây ra sự nghi ngờ hoặc thiếu công bằng, minh bạch. Tự chủ cũng đồng thời phải tăng thêm trách nhiệm, tuân thủ quy định chung cũng như Quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT. Không thể cứ vin vào hai chữ “đặc thù”, rất có thể bị lạm dụng. Chúng tôi ý thức rõ được việc cần phải có một phương án vừa đủ rộng rãi, vừa đủ nguyên tắc để có thể tuyển được những tài năng thực sự, tránh những tiêu cực.

Nhà trường sẽ chủ động ra đề thi môn văn dựa trên những cơ sở và thay đổi như thế nào, thưa ông?

- Chúng tôi đủ điều kiện để tự ra đề thi, hoặc có thể sẽ đi thuê. Đề thi cũng sẽ thay đổi xuất phát từ đặc thù đào tạo. Chẳng hạn, đề văn cho Khoa Sáng tác & Lý luận Phê bình Văn học sẽ không thiên về những kiến thức cơ bản mà nghiêng về các yếu tố cảm thụ nhiều hơn. Như vậy, tôi tin rằng môn thi này không chỉ bổ trợ mà cùng với thi năng khiếu sẽ giúp nhà trường lựa chọn chính xác những thí sinh phù hợp với đặc thù đào tạo.

Từ nay đến kỳ tuyển sinh 2012 thời gian không còn nhiều. Nếu kịp thời áp dụng phương án tuyển sinh mới, ông có cho rằng thời gian khá cập rập, nhất là đối với việc thông báo rộng rãi cho các đối tượng tuyển sinh?

- Đây chính là lo lắng của nhà trường, nhất là khi năm nay Bộ GD&ĐT không in cuốn Những điều cần biết. Chúng tôi đang tính đến một số biện pháp, một là tăng cường việc tuyên truyền, quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng. Nhà trường dự kiến sẽ đề nghị các Khoa, các lớp xây dựng quảng bá thông tin trên các mạng xã hội.

Thứ hai là đưa vào nội dung thực tập, giới thiệu các ngành nghề của trường vào các đoàn thực tập tại các trường THPT ở nhiều địa phương. Tại Hội chợ tuyển sinh năm nay, Trường Đại học Văn hoá Hà Nội cũng sẽ in ấn tờ rơi thông báo những thay đổi trong công tác tuyển sinh.

 Xin cảm ơn ông! 

Anh Thu

thực hiện