1/ Giới thiệu chung

Văn hóa học là khoa học liên ngành hình thành trên vùng giáp ranh giữa các tri thức xã hội và nhân văn, nghiên cứu văn hóa một cách toàn diện, là sự tổng tích hợp nghiên cứu của các ngành: triết học, lịch sử, dân tộc học, nhân học, xã hội học, kí hiệu học…vv. Nó vừa nghiên cứu văn hoá nói chung, vừa nghiên cứu từng lĩnh vực văn hoá riêng biệt như: văn hoá nếp sống,  văn hoá nghệ thuật, văn hoá tôn giáo, văn hoá kinh tế…vv. Tóm lại, văn hoá học là ngành khoa học nhân văn nghiên cứu toàn bộ đời sống tinh thần của con người trong đời sống xã hội.

2/ Mục tiêu và kết quả đào tạo

Từ những năm 70, khoa Văn hoá học mà tiền thân là bộ môn Văn hoá - Trường đại học Văn hoá Hà Nội, là nơi đầu tiên ở Việt Nam đã đề xuất ý tưởng và đảm nhận việc nghiên cứu để giảng dạy những lý thuyết - lý luận cơ bản chung nhất về văn hoá và văn hoá Việt Nam. Đến nay, để đáp ứng nhu cầu cấp thiết về lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu văn hoá trong giai đoạn 2010 - 2020,  khoa Văn hóa học thuộc trường Đại học văn hoá Hà Nội đã đề xuất, thiết kế chương trình đào tạo theo hướng phân chia Văn hóa học thành các môn văn hóa học cơ bản: nghiên cứu văn hóa trên phương diện nhận thức lý luận và lịch sử văn hóa, tạo lập hệ thống các phạm trù và các phương pháp nghiên cứu. Đồng thời, xây dựng phần văn hóa học ứng dụng nhằm hướng tới việc sử dụng các kiến thức cơ bản về văn hóa vào mục đích dự báo, lập dự án văn hóa, tổ chức các sự kiện văn hóa, biên đạo kịch bản lễ hội cho tới việc tạo lập các công nghệ đặc biệt về văn hóa trong đời sống thực tiễn.

             Với nhiều hình thức đào tạo: tập trung, ngắn hạn, liên kết, khoa văn hoá học - trường đại học văn hoá Hà Nội có thể đáp ứng nhu cầu đào tạo, tái đào tạo và nâng cao năng lực cho nhiều đối tượng đang là sinh viên hoặc đã tốt nghiệp các ngành khoa học khác có nhu cầu ứng dụng văn hoá học vào mọi lĩnh đời sống xã hội. Cử nhân Văn hóa học có thể làm công việc nghiên cứu và giảng dạy ở các trường văn hóa - nghệ thuật, các viện và trung tâm khoa học hoặc làm việc trong các cơ quan nhà nước và tư nhân về văn hóa, cũng như trong các doanh nghiệp, các tổ chức chính phủ và phi chính phủ, các tổ chức nước ngoài. Đặc biệt, cử nhân văn hoá học còn có thể trở thành các chuyên gia về lĩnh vực biên đạo, dàn dựng kịch bản lễ hội, và tổ chức các sự kiện văn hóa.

3/ Chiến lược phát triển

            Khác với Văn hóa học thuần tuý, các ứng dụng có tính nghiên cứu văn hóa trong mọi lĩnh vực hoạt động thực tiễn - xã hội đều đem đến những hiệu quả thiết thực, xác định các ảnh hưởng mang giá trị xã hội như vấn đề đạo đức trong lĩnh vực kinh doanh, trong tổ chức và quản lý đời sống xã hội. Các tiêu chí này mang tính văn hóa trong mọi lĩnh vực xã hội như : văn hóa kinh tế, văn hóa quản lý, văn hoá chính trị, văn hóa nghệ thuật, văn hóa tâm linh v.v... Tất cả mọi lĩnh vực này đòi hỏi phải nghiên cứu với tư cách  như một đối tượng khoa học độc lập, đồng thời giảng dạy các loại hình “văn hóa nghề nghiệp” đó cho mọi đối tượng cần đào tạo.

            Viễn cảnh xã hội của Văn hóa học là cuộc cách mạng trong nhận thức về vị trí, vai trò của văn hoá là động lực trong việc thúc đẩy sự  phát triển và điều tiết đời sống tinh thần của xã hội. Văn hoá học ứng dụng sẽ góp phần làm thay đổi toàn bộ quy trình “sản xuất tinh thần”: sản xuất - bảo quản - phân phối - trao đổi - hưởng thụ các sản phẩm văn hoá mang tính biểu tựơng. Điều đó tất yếu sẽ dẫn đến sự thay đổi trong mọi lĩnh vực dự báo, lập dự án về quá trình quản lý và tổ chức đời sống văn hóa - xã hội. Sự phát triển văn hóa học cũng là quá trình tiếp cận những phương pháp mới trong việc nghiên cứu về lĩnh vực văn hoá tinh thần, nhằm xã hội hóa và văn hóa hóa nhân cách con người, đồng thời các phương pháp ứng dụng trong văn hoá học cũng là để tái sản xuất xã hội một cách có hiệu quả cũng như bảo tồn được bản sắc văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện đại hóa và toàn cầu hóa hiện nay.