(ĐHVH)- Nhằm đẩy mạnh công tác tiêu chuẩn hoá trong kiểm soát thư mục và trao đổi dữ liệu thư mục giữa các cơ quan thư viện thông tin tại Việt Nam và đẩy mạnh hội nhập của Việt Nam với hoạt động thông tin thư viện thế giới, được sự tài trợ của tổ chức The Atlantic Philanthropies, Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NACESTI) đã tiến hành dịch thuật cuốn sách “Bộ quy tắc biên mục Anh-Mỹ (AACR2).

Để tham khảo thêm ý kiến của các chuyên gia hàng đầu về công tác biên mục mô tả, 8h00 ngày 20 tháng 4 năm 2009 tại Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia đã diễn ra Chương trình hội thảo “Biên dịch và áp dụng AACR2 ở Việt Nam”. Hội thảo giới thiệu về cuốn sách dịch và lấy ý kiến chuyên gia nhằm hạn chế tối đa những sơ xuất cho cuốn sách này sau khi phát hành. Dự kiến tháng 9 năm 2009 sẽ phát hành cuốn sách này trên phạm vi cả nước. Sau phát biểu khai mạc và báo cáo đề dẫn chương trình hội thảo, Thạc sĩ Cao Minh Kiểm cùng Đoàn Chủ tịch và Ban Thư ký lên điều hành hội thảo.

Chương trình hội thảo diễn ra trong 01 ngày với 8 tham luận của những chuyên gia về biên mục, lãnh đạo các trung tâm thông tin thư viện và các giảng viên đến từ các cơ sở đào tạo thư viện thông tin trong cả nước. Các tham luận tập trung vào vấn đề lập tiêu đề mô tả cho tiêu đề là tác giả cá nhân, tác giả tập thể, tiêu đề hình thức; ứng dụng AACR2 trong mô tả tài liệu đặc thù và giảng dạy AACR2 tại các trường đại học.

Bà Phạm Kim Thanh đến từ Thư viện Quốc gia Việt Nam chia sẻ một số vấn đề thực tiễn trong mô tả tiêu đề tập thể ở Thư viện Quốc gia Việt Nam (TVQG) hiện nay đã được áp dụng MARC21 từ năm 2003. Song song với việc đó, TVQG đã nghiên cứu mô tả AACR2 áp dụng vào MARC21. Trong đó tiêu đề tác giả tập thể là tên cơ quan hay tổ chức chịu trách nhiệm về nội dung tài liệu. Tiêu đề hình thức bao gồm tên nước và ký hiệu loại hình tài liệu. Tiêu đề được áp dụng cho các tài liệu về luật pháp, hiệp ước, các điều lệnh quân đội, các tiêu chuẩn, quy phạm. Tại TVQG, các dạng tài liệu được mô tả tiêu đề tác giả tập thể là: Văn bản pháp luật, Tiêu chuẩn, Quy phạm, Báo cáo khoa học, Tên Hội nghị, Văn kiện của Đảng, Kỷ yếu ngành, Điều lệ, Văn kiện của các tổ chức, mô tả bản thư mục.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Hành với báo cáo “Vấn đề lập tiêu đề cho tên các nhân trong áp dụng quy tắc biên mục Anh-Mỹ AACR2” đã trình bày cho người tham dự hội thảo những thông tin ngắn gọn cho thấy quy tắc AACR2 có cấu trúc phù hợp với quy trình biên mục mô tả tại Việt Nam. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh nếu áp dụng bản dịch đầy đủ cũng có khó khăn là với mức độ đồ sộ, phức tạp của AACR2, cũng nhiều quy tắc phải qua thực tiễn người biên mục mới hiểu rõ và tiến tới sử dụng thành thạo. Cần biên soạn một tài liệu hướng dẫn kiểu cẩm nang để làm rõ hơn những quy tắc còn khó hiểu đối với người biên mục.

Bà Dương Hoàng Thư đến từ Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh trình bày báo cáo với nội dung “Ứng dụng AACR2 trong mô tả các tài liệu đặc thù tại Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh” cho thấy việc áp dụng chuẩn này là cần thiết. Với việc xử lý loại hình “tài liệu chuyển dạng sách nói”; “sách tactile, đồ hoạ nổi dành cho người khiếm thị”; “kit (bộ đồ dùng, bộ mô hình, học liệu/học cụ…)” hay “Mô tả các ấn phẩm pháp luật, hiệp ước…” cho thấy AACR2 là bộ quy tắc hết sức linh hoạt, mềm dẻo, đáp ứng được các yêu cầu mô tả các lại tài liệu đa dạng và hiện đại.

Về việc giảng dạy AACR2 tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Văn hoá Hà Nội, Thạc sĩ Nguyễn Quang Hồng Phúc và Thạc sĩ Nguyễn Hữu Nghĩa báo cáo với hội thảo những thông tin về việc triển khai giảng dạy với những khó khăn và thuận lợi trong thời gian gần đây. Nhìn chung các cơ sở đào tạo đều linh hoạt và nhanh chóng cập nhật kịp thời AACR2 vào khung chương trình và điều chỉnh thời gian giảng dạy ISBD phù hợp với sự thay đổi này. Hệ thống giáo án, tài liệu tham khảo và các công cụ, giáo cụ hỗ trợ giảng dạy được quan tâm đầu tư đã giúp cho việc chuyển đổi AACR2 được thuận lợi hơn, sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường có khả năng làm việc tại bất cứ cơ quan thông tin thư viện nào trên toàn quốc.

Hội thảo kết thúc vào 16h30 với cam kết của Ban lãnh đạo Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia về sự điều chỉnh cần thiết và dự kiến thời gian phát hành cho cuốn sách vào tháng 6 năm 2009.

                          Một số hình ảnh về Hội thảo