(ĐHVH)- Hội thảo quốc tế “Các trường đại học văn hoá và nghệ thuật trong lĩnh vực giáo dục thế giới” đã diễn ra ở thành phố xinh đẹp YeongWol (Hàn Quốc) từ ngày 17 đến 24 tháng 5 năm 2009. Đoàn đại biểu Việt Nam gồm 16 thành viên (trong đó có đại diện của Trường ĐH Văn hóa Hà Nội) đã tham dự hội thảo.

Chủ đề của Hội thảo quốc tế

Hội thảo lần này là sự tiếp nối 2 hội thảo trước đó. Hội thảo lần thứ nhất diễn ra tại Moscow, Liên bang Nga, năm 2007. Hội thảo lần thứ hai diễn ra tại Việt Nam năm 2008, mà Trường Đại học Văn hoá Hà Nội là một chủ thể quan trọng tham gia tổ chức. Chủ đề hội thảo quốc tế diễn ra ở Việt Nam là “Các trường đại học văn hóa và nghệ thuật trong thế giới hội nhập”. Tại hội thảo, các tham luận đã xác định các trường văn hoá nghệ thuật có vai trò quan trọng trong nền giáo dục quốc gia, có đóng góp quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực xây dựng nền văn hoá của mỗi quốc gia. Hội thảo cũng xác định các chiến lược hợp tác quốc tế trong đào tạo, các giải pháp cho các thách thức của quá trình toàn cầu hoá văn hoá và vấn đề giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.

Quang cảnh khán đài Hội thảo quốc tế tại YeongWol

Chủ đề của hội thảo lần thứ 3 tại Hàn Quốc là “Con đường tơ lụa mới đến với một nền văn hoá không giới hạn” (New “silk roat” to culture without limit). Điểm nổi bật của cuộc hội thảo lần này là bối cảnh nơi diễn ra hội thảo – Triều Tiên, đất nước còn lại duy nhất trên thế giới còn bị chia cắt, nhất là trong những ngày gần đây, Bắc Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân, gây căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên. Nên các vấn đề được nêu trong hội thảo càng có ý nghĩa, đó là việc bảo tồn không gian văn hoá dân tộc; bảo tồn, gìn giữ các di sản, ký ức văn hoá và lịch sử; vấn đề bản sắc văn hoá dân tộc bối cảnh toàn cầu hoá đang diễn ra mạnh mẽ. Hội thảo đã thu hút đại biểu của 42 nước, trong đó: Châu Âu: 26; Châu Á: 9; Châu Phi: 5, Châu đại dương: 1, và Mỹ: 1.

Hội thảo được bảo trợ bởi các Bộ, tập đoàn quan trọng của Hàn Quốc như: Bộ Hành chính và An ninh, Bộ Giáo dục, Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao và Thương mại, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ này giống như Việt Nam), chính quyền tỉnh Kangwon-do, Tập đoàn Công nghiệp – Xi măng Ssangyon, Tập đoàn Dược Daewong, Cty Du lịch Quốc tế…

Thành phố YeongWol – thành phố bảo tàng

Thành phố Yeong thuộc tỉnh Kangwon-do, nơi đăng cai tổ chức Hội thảo quốc tế, cách thủ đô Seoul 350km. Con đường cao tốc hiện đại với nhiều cầu và hầm xuyên núi bảo đảm cho xe ôtô chạy với tốc độ cao một cách êm du và an toàn. Hai bên đường phong cảnh kỳ thú, các núi đồi được phủ kín màu xanh của các loại cây lá nhỏ đẹp đẽ. Các loại hoa màu đỏ, trắng giống như loại hoa giấy ở bên ta được trồng xen vào các vách đá dọc theo đường cao tốc đã tô điểm cho bức tranh thiên nhiên thêm đẹp, khiến liên tưởng đến bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan: “Cỏ cây chen lá, đá chen hoa”.  Thành phố Yeong được mệnh danh là thành phố bảo tàng, bởi trong một thành phố có tới 10 bảo tàng gồm: Bảo tàng Lịch sử Danjong, Bảo tàng Văn hóa Nango Kimsatgat, Bảo tàng mỹ thuật hiện đại quốc tế, Bảo tàng mỹ thuật Muksan, Bảo tàng Ảnh Donggang, Bảo tàng Côn trùng YeongWol, Bảo tàng Sách, Bảo tàng Địa lý Hoya, Bảo tàng đồ uống Chè Hoann, Bảo tàng Tranh dân gian Chosu. Tham vọng của chính quyền địa phương là muốn biến YeongWol thành một địa chỉ nổi tiếng trên bản đồ du lịch của Hàn Quốc và thế giới.

Thiếu nhi đón tiếp đại biểu tham dự Hội thảo

Phiên khai mạc Hội thảo quốc tế được tổ chức ở không gian ngoài trời tại địa điểm du lịch là khu lăng mộ vua Thành Trùng (thế kỷ XV). Đó là một thung lũng nhỏ bao quanh bởi những ngọn núi thấp, một không gian xanh với vườn cây cổ thụ, khu nhà tưởng niệm với kiến trúc truyền thống Hàn Quốc, nhà bia và lăng mộ. Khách đến dự Hội thảo được đón tiếp trọng thể bằng hai đoàn thiếu nhi vẫy cờ. Một nhà bạt khổng lồ có sức chứa hàng ngàn người, một sân khấu hoành tráng và trang nhã, có nền phông hậu tự nhiên là sườn núi có phủ cây cối xanh mướt. Một đội quân nhạc với trang phục theo kiểu châu Âu: cúc đồng sáng loáng, gù vai tua rua, áo đỏ, quần bó màu trắng, mũ kê-pi,… với dàn kèn đồng trình diễn nghi thức chào mừng. Không gian trở nên tưng bừng như ngày hội. Cả 2 tiếng buổi sáng là nghi thức với các diễn văn chào mừng của các cấp chính quyền thành phố YeongWol và trưởng các đoàn tham gia Hội thảo, trao bằng tiến sĩ danh dự của 2 trường đại học ở Nga cho người Hàn Quốc… Đại diện đoàn Việt Nam đọc thư chào mừng Hội thảo của Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh đã được các đại biểu quốc tế vỗ tay nhiệt liệt. Kết thúc phiên họp là nghi lễ thả cá khá ấn tượng, những con cá chép màu vàng rực rỡ được chuẩn bị trong các túi ni lông đựng nước, được các đại biểu quốc tế thả xuống ao nước trước khán đài trong tiếng vỗ tay vang dội. 

Bữa trưa được chuẩn bị sẵn dưới tán cây cổ thụ, những bàn ăn 4 ghế, có dù che nắng để đại biểu vừa ăn, vừa ngắm nhìn thiên nhiên. Thật là một trải nghiệm rất thú vị. Các đại biểu được thưởng thức các món ăn Hàn Quốc được các thiếu nữ Hàn Quốc trong trang phục truyền thống (y như trong phim Đê Chang Cưm) phục vụ. Rồi tự nhiên thấy xôn xao một góc: một thiếu nữ xinh đẹp trong trang phục quý tộc hay công chúa Hàn Quốc xưa, lộng lẫy, óng ánh với mái tóc cầu kỳ lớn như cái thuyền nhỏ trên đầu, miệng nở một nụ cười tươi rói đang đi như lướt trên cỏ. Các đại biểu Tây trắng, Tây đen ồ lên thích thú và thay nhau chụp ảnh cùng “công chúa”. Gia vị “văn hóa” này làm cho bữa ăn giữa thiên nhiên càng thêm thi vị.

Chụp ảnh lưu niệm

Phiên họp buổi chiều bắt đầu từ 14h. Các phát biểu được phiên dịch theo 3 thứ tiếng: Hàn Quốc, Nga và Anh. Mỗi đại biểu đều được phát tai nghe, âm thanh có chất lượng rất tốt và đặc biệt phiên dịch người Hàn nói tiếng Nga và tiếng Anh khá chuẩn. Kết thúc Hội thảo là các hoạt động văn hóa được Ban tổ chức chuẩn bị thật công phu. Một sân khấu nhỏ được chuẩn bị để trình diễn các tiết mục nghệ thuật truyền thống như ca, múa, trình tấu nhạc cụ dân tộc. Đặc biệt ấn tượng là màn trình diễn thư pháp với cây bút lông dài đến hơn hai mét. Bức tranh được vẽ trên tâm vải trắng và được các đại biểu ký tên vào bức tranh. Các hoạt động khác cũng rất thú vị như các nghệ nhân trình diễn các nghề thủ công, viết thư pháp, trình diễn múa dân tộc xen lẫn múa breackdance hiện đại… Bữa tối được tổ chức đãi bằng các món tự chọn theo kiểu Tây rất ngon. Kết thúc một ngày Hội thảo đầy ấn tượng với các chương trình phong phú, thú vị, kết hợp cả văn hóa truyền thống của Hàn Quốc và hiện đại, được tổ chức chuyên nghiệp với sự trợ giúp của công nghệ tiến tiến. Đặc biệt, trong các video clip được trình chiếu trên 2 màn hình lớn luôn được lồng ghép một cách khéo léo những quảng bá về văn hóa và du lịch Hàn Quốc.

Trình diễn thư pháp

Sáng hôm sau trời mưa lớn, ai cũng thấy may mắn vì chương trình Hội thảo ngày thứ hai đã được bố trí trong nhà tại Trường Đại học Saekyung. Hội thảo chia thành 3 chuyên đề tại 3 phòng họp. Các đại biểu tập trung thảo luận các vấn đề đã được chuẩn bị theo chủ đề. Các hoạt động của ngày thứ hai cũng được tổ chức chu đáo, tạo các điều kiện thuận lợi nhất cho các đại biểu quốc tế.

Chương trình tổng kết Hội thảo quốc tế được tổ chức toàn thể tại sân khấu ngoài trời. Một chương trình nghệ thuật hoành tráng, hoàn toàn hiện đại, do các nghệ sĩ chuyên nghiệp trình diễn. Ban tổ chức tổng kết hội thảo, trao cờ đăng cai  cho đại diện của Pháp, nước sẽ tổ chức đăng cai Hội thảo quốc tế lần thứ 4 tại Pari. Đại diện cho đoàn Pháp là một người đàn ông người Pháp, gốc Nga, trạc tuổi 50, thấp đậm. Trong buổi dạ tiệc chia tay, ông nói với chúng tôi ông là bạn học của thủ tướng Putin ở Xanh Petebua thời đại học. Buổi tối khép lại tại buổi tiếp tân tại Phòng Lớn của Khách sạn 5 sao “Higt 1 Resot” tráng lệ.

Ấn tượng ở đất nước Kim Chi

Cuộc hội thảo tại đất nước của Kim chi và Nhân sâm này đã gây nhiều ấn tượng cho các đại biểu quốc tế tham dự. Kỳ tích sông Hàn đã đưa một đất nước có 48 triệu dân, tài nguyên hạn chế, bị tàn phá bởi chiến tranh, đã vươn lên trở thành nền kinh tế thứ 12 trên thế giới, với thu nhập hơn 20.000 USD/ người. Thủ đô Seoul là thành phố hiện đại có 12 triệu dân, bằng 25% dân số Hàn Quốc. Mặc dù số dân lớn như vậy nhưng trên đường phố không quá đông người. Cô hướng dẫn viên người Hàn Quốc Giang Thong Sok (chúng tôi thường gọi là cô Giang) nói với chúng tôi là phần lớn người dân thủ đô hoạt động chủ yếu dưới lòng đất. Hệ thống metro dày đặc, bảo đảm một số lượng lớn người giao thông trong thành phố. Sông Hàn dài 480km, chảy qua thủ đô, có 27 cây cầu bắc qua sông và chúng tôi khá ngạc nhiên là không thấy  rất ít cây cầu đẹp. Đa số là những cây cầu bê tông hiện đại, kết cấu khá đơn giản, chỉ bảo đảm chức năng giao thông mà không có chức năng tô đẹp cảnh quan. Thủ đô Seoul cũng cho chúng ta một cảm quan là một thành phố lớn, hiện đại, năng động thể hiện sự thành công về phát triển kinh tế ngoạn mục của Hàn Quốc, làm cả thế giới khâm phục, nhưng ngôn ngữ kiến trúc khá đơn điệu, không sắc thái.

Một cây cầu bắc qua sông Hàn

Chương trình Hội thảo đưa chúng tôi đến đảo Jeju, khu lịch nổi tiếng nhất của Hàn Quốc. Đó là đảo núi lửa, thiên nhiên khí hậu trong lành, nhiều cảnh đẹp nối tiếng như ngọn núi lửa Seongsan Sunrise được UNESCO trao danh hiệu Di sản thiên nhiên thế giới, thác nước Cheonjiyeon, Bãi cột đá Jusan Jelli, làng văn hóa  Seongeup, nơi vẫn còn những ngôi nhà lợp rơm truyền thống, được làm bối cảnh trong phim “Nàng Đê Chang Kưm” … Đặc biệt nhất là “con đường huyền bí” hoặc “con đường ma” nơi những xe ôtô tắt máy mà tự trôi lên dốc.

Hàn Quốc có nền công nghiệp điện ảnh phát triển. Chúng tôi đến thăm phim trường của bộ phim “Nàng Đê Chang Kưm” nổi tiếng khắp thế giới và được yêu thích tại Việt Nam. Bộ phim tiêu tốn 9 tỷ Won, nhưng tiền thu về đã hơn 25 tỷ Won. Nhìn khách vẫn nườm nượt đến thăm quan phim trường, mua đồ lưu niệm, thuê quần áo diễn viên để chụp ảnh… thì số tiền đó chưa dừng ở đó.

Cuộc chiến tranh Nhật – Triều (1910 -1945) và chiến tranh Triều Tiên – Hàn Quốc (1950 – 1953) đã tiêu hủy nhiều di sản văn hóa vật thể của Hàn Quốc. Chúng tôi gặp rất ít những công trình kiến trúc cổ kính. Cung điện ở Seoul đã hoàn toàn bị tàn phá và đang được phục dựng hoàn toàn mới. Nhưng văn hóa phi vật thể qua trang phục, thức ăn, âm nhạc, múa… được người Hàn Quốc gìn giữ thật trân trọng.

 Xứ sở Kim chi mang đến cho chúng tôi nhiều ấn tượng và những suy ngẫm mới về văn hóa Việt Nam.

TS. Nguyễn Văn Cương

Một số hình ảnh của Hội thảo và đất nước Hàn Quốc

Toàn cảnh Hội thảo ngoài trời nhìn từ trên cao

Đại biểu dùng bữa trưa ngoài trời

Bãi cột đá Jusan Jelli

Thăm làng văn hóa  Seongeup

Để được như tướng quân Ro Moon Ho, ông khách này

phải thuê bộ quần áo hết 1000 won ( > 5 bát phở)

Góc nhà bếp trong phim trường

Ký tên kỷ niệm vào bức tranh

Các lão nông trình diễn đan lát

Trình diễn múa dân gian

Một góc phố ở Seoul

Một trạm dừng chân bên đường cao tốc

Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự hội thảo